देविप्रसाद गौतम

देशमा पार्टी, नेता, कार्यकर्ता, पत्रकार, बुद्धिजिवि भनाउँदाहरु धेरै भए।अझ पुरानाले भएन भनेर नयाँ नयाँ दल खोल्न निवेदन दिनेको घुईचो छ।जनतालाई को ठिक भन्न कठिन हुने अवस्था छ।एनजिओ,आइएनजिओ त कति हो कति ! कर्मचारीको संगठन, अन्य पेशागत संगठन त कति हो कति ! देश र जनतामा एकता भन्ने कहिँ कतै देखिदैन।फुटै फुट मात्र छ।मन परेन, पद भएन भने फुटि हाल्ने।यस्तो देश बन्ला भनेर बिश्वास गर्ने हामी जस्तो मानिस कस्ता हौंला ? हामीबाट बिचार आफ्नो धारणा आउन सक्छन्।तर कतिले पत्याउने भन्ने हुन्छ।कसका कुरा पत्याउने भन्ने हुन्छ। अघिल्लो लेखमा जेनजि आन्दोलन बारे लेखिएको थियो।यस पटक यसैको सेरोफेरोमा नलेखी भएन भन्ने लाग्यो।देशको शासन व्यवस्था…

जेनेरेसन जी वा जी (Generation-z) जी पुस्ता (संक्षिप्त रुपमा जेन जीको रुपले परिचित, जसलाई जुमर्स पनि भनिन्छ) भन्ने भनाई रहेको छ । वाई पुस्ता पछि र अल्फा पुस्ता अघि अर्थात सन् १९९० को दशकको मध्येदेखि सन् २०१० को दशकको सुरुवाती वर्षहरु (सन् १९९७-२०१२) मा जन्मेका मानिसहरुलाई भन्ने गरिएको रहेछ।यि जनेरेसन एक्सका सन्तान हुन् भन्ने भनाई छ । द ग्रेटेस्ट जेनेरेसन (सन् १९०१-१९२७), साइलेन्ट जेनेरेसन (सन् १९२८-१९४५), बेबी बुमर्स (सन् १९४६-१९६४), जेन एक्स (सन् १९६५-१९८०), जेन वाई वा मिलेनियल्स (सन् १९८१-१९९६), जेन जि (सन् १९९७-२०१२), जेन अल्फा (सन् २०१२ पश्चात जन्मिएका वालवालिका) पूर्ण रुपमा डिजिटल संसारमा जन्मिएका हुने भनियो।यो उमेर अवधि…

आफ्नो धारणा (लेख) लेख्नु पर्यो भनेर यसो नयाँ पत्रिका दैनिक हेरेको मात्र थिएँ, राष्ट्रिय गौरवको आयोजना बुढीगण्डकीमा १३ महिनामा ५ जना सिइओ फेरिएछ भन्ने समाचार आएको रहेछ । किन यस्तो गरिन्छ भन्ने सवालमा उर्जामन्त्री दिपक खडकाले जब विद्यूत प्राधिकरणका निर्देशक कुलमान घिसिङलाई अपमानित ढंगले पदबाट हटाए, हितेन्द्र देव शाक्यसँग अहिले यी उर्जामन्त्रीको लफडा भएको कुरा बाहिर आईरहेको छ । सरुवामा विवाद भैरहेको छ। यी मन्त्रीले किन यस्तो गर्ने गरेको छ, यी कसैद्वारा परिचालित नभएको भए यस्तो हुँदैनथियो । सरुवाबाट मनग्य धन आर्जन गर्ने एउटा उपाय रहेछ नेपालमा । उता प्रधानमन्त्रीले यस वर्ष साढे चार अर्वको विद्यूत निर्यात भएको भन्दै खुसी…

राजतन्त्र र गणतन्त्रका बारेमा यस अघि आफ्ना बिचारहरु लेख मार्फत राखि रहेको छु।१७ वर्ष पुरा गरि १८ वर्ष लाग्दा जनतामा गणतन्त्रको रस उल्लासमय देखिएन।देश संचालकहरुले यसको मर्म नबुझ्दा, आफ्नो स्वार्थमा प्रयोग गर्दा जनतामा निराशा पैदा भयो।देश र जनताले दुख पाए।खुशी हुने ठाँउ छैन।केही राजनैतिक अधिकारमा फेरवदल भै परिवर्तन भएपनि खासमा लुटको साम्राज्य रह्यो।केबल ओहदामा बस्नेहरुका लागि मात्र गणतन्त्र आएछ, जनतामा आएन। जेष्ठ १५ गते गणतन्त्र दिवस उल्लासमय तरिकाले मनाउन पर्ने दिनमा राजावादीले राजतन्त्र चाहियो भन्दै जुलुस गरेको देखियो।सरकारी दलले समेत धम्कीको भाषामा सभा गर्ने प्रयास गरे।त्यो केवल नाटक थियो।सरकारी तवरबाट दिवस मनाएको जनताले राम्रो सँग देखेनन्।कहाँ कसरी मनाए पत्तो पाएनन्।धेरै…

राजतन्त्र र गणतन्त्रका बारेमा अहिले वहस हैन कि आन्दोलन चलेको छ। सरकार दुई तिहाइको त्यो पनि एमाले काग्रेसको छ। यि यति शक्तिशाली छन् कि, कसैले हल्लाउन सक्दैन भन्ने भान परेको छ। तर कुरा त्यसो हैन। यि बिचौलीयाको बलमा बनेका हुन भन्ने कुरामा शंका रहेन। चैत्र १५ गतेको तयारी पुर्व नै फागुण २५ गते एक झल्को राजा ल्याउने आन्दोलनले दिएको थियो। यसैको सेरोफेरोमा तराई मधेमा जागरण अभियानमा रहेको माओवादी अभियान छाडेर काठमाडौ आउन पर्ने के वाध्यता आइ लाग्यो? त्यस पार्टीका प्रमुख नेताहरु किन काठमाडौ आए भन्ने छ। राजावादीले सढेगलेको रछ्यानमा मिल्काईएको राजा चैत्र १५ गते नारायणहिटी भित्र्याउने भन्ने हल्ला चलेको थियो।…

परिवर्तित राजनैतिक घटनाक्रम र अवस्थाका बारेमा आफ्नो बिचार राख्नै पर्ने अवस्था आइ लाग्यो।अहिले नेपालमा काग्रेस एमालेको गठबन्धन सरकार छ।यसको लगभग दुई तिहाई शक्तिको दम्भ छ।यसलाई कसैले छुन समेत सक्ने अवस्था थिएन।तर यसैबेला राजावादी भन्ने पुरानो शक्तिले सिर उठाउने उचित मौका पायो। जनतामा सन्त्रास फैलिएको छ।के यो सत्य हो, यो हुन सक्छ/सक्दैन भन्ने अफवह फैलिएको छ।जनता भ्रममा छन।हो कि क्या हो भन्ने भान परेको छ।यो झुठ हो। १०४ वर्षे राणाकाल लगभग ०४ सालतिरबाट उधोगतिमा जान लागेको थियो।यो ०७ सालको घटनाक्रमले समाप्त पारिदियो।यस परिवर्तनलाई प्रजातन्त्र भनियो।यसलाई राजा महेन्द्रले भारत र चिनसँग कुटनैतिक सम्बन्ध बिकास गरि भारतलाई कालापानी सुम्पिएर ०१७ साल पुषमा समाप्त…

जनयुद्ध दिवसका अवसरमा आफ्नो केही बिचार लेख्ने मन थियो । जनयुद्ध दिवस किन मनाउने? या नमनाउने भन्ने छ।युद्ध किन गरियो भन्ने कुरा पहिले हेर्नु पर्ने हुन्छ । २०४८ सालमा बिभिन्न कम्युनिष्ट घटक मिलाएर नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकता-केन्द्र)निर्माण गरियो।यसकै निरन्तरतामा त्यहाँ बिचार संघर्ष चलाएर २०५२ फागुण १ गतेबाट जनयुद्धको नाम दिई शसस्त्र संघर्ष गरियो । थुपै नेपालीले दु:ख पाए । यसको आफ्नै ईतिहास छ । ३० औ वर्ष भनेपनि देश र जनताको इच्छा चाहाना पुरा भएन । केवल नेताको जय भयो।कार्यकर्ताको चाहान केही हद सम्म पुरा भएको मात्र देखियो । यसमा असल कार्यकर्ताले दु:ख व्यक्त गर्न मात्र सके। त्यस ससस्त्र संघर्षलाई…

श्रदा छ रुद्र दाजु । आज हजुरको शालिकमुनि म पुगेथेँ। त्यहाँ तपाईका भन्ने केही थान मानिस पनि पुगेथे। ति, म रुद्र दाजुको पार्टी नेता भन्दै थिए । तर ति तपाईका चाहाना बमोजिमका मानिस कमै थिए । तपाईलाई नभेटे नदेखेको पनि धेरै वर्ष भयो । तपाईको गाउँका मानिस गाउँको उपराष्ट्रपति सम्म भए । तपाईकै मानिस आज प्रमुख पदमा आशिन भै राखेका छन् । कोही सांसद भए।कोही मन्त्री पनि भै सके । तपाईलाई संझना गर्न भनि वर्षको एक पटक शालिकमुनि मानिस जम्मा हुन आह्वान गरिन्छ। तर तपाईको परिसरमा सरसफाई हुदैन। बडार कुडार सम्म हुदैन । रंग रोगन छैन।तामाको ठुला गाग्रीमा पानी भरेर…

देशमा भएका उधोग धन्दाका बारेमा चर्चा गर्न मन लाग्यो।नेपालको एउटा शहर हेटौडामा पंचायतकालिन उधोग, कृषि जस्ता आत्मनिर्भर हुने खालका हेटौडा कपडा उधोग, हेटौडा सिमेण्ट उधोग, छाला जुत्ता कारखाना, कृषि तर्फ माछाप्लान लगायत थिए।अहिले ति कुन अवस्थामा छन भन्न सकिन्छ।नयाँ उधोग जस्तै सिबम् सिमेन्ट, रिद्दि सिद्दि सिमेण्ट त्यस्ता अन्य निजि उधोग पनि आए।सरकारी नष्ट गर्दै निजिकरण गरिए।केही निजिकरण गर्ने तयारीमा रहेका बिराटनगर जुट मिल्स गोरखकाली रबर उधोग उदयपुर सिमेण्ट हेटौडा सिमेण्ट उधोग लगायतका ६र७ वटा उधोगहरु बिचौलियालाई बिक्रि गर्न यो सरकारले अर्थमन्त्रीलाई अराएको रहेछ।हुनत बिधुत प्राधिकरण, टेलिकम बाँकी संस्था जस्ता सस्थान समेत निल्न लागेका थिए यिनले।अब इनस्योरेन्स कल्याणकारी कोष जस्ता संस्था…

सार्क राष्ट्र श्रीलंकामा राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, मन्त्री को–को भागे, यी किन भागे, यिनको दोष के थियो भन्ने प्रश्न उत्पन्न भएको छ। कुरा सिधा छ । स्वर्गमा इन्द्रराजले सुन्दरीहरुसँग रमाएर आफ्नो राज्य कर्तव्य बिर्सेपछि उनीमा संकट पैदा भयो। श्रीलंकामा राष्ट्रपति हाउसमा स्विमिङ पुलमा जनताले साबुन लगाएर मस्तिसँग नुहाए । जनतालाई नि स्विमिङ पोखरीमा नुहाउन मन त लाग्दो रहेछ । त्यो जनता चैँ दोषी छैन त। पाए सबैलाई चाहिने रहेछ । यो मानिसको प्राकृतिक स्वार्थ हो। यस्ता अनेक स्वार्थ मानिसमा रहेको हुँदा यो ऐयासी जीवन कसले खोज्दैन र। पाए सबैले खोज्छन्। पुग्छ कि पुग्दैन त्यो बेल्लै कुरा हो । मर्निङ्ग वाक गरि हिँड्दा…